Tenis maçında süre, mola, koçluk ve hakem kararları

Bu rehber maçın düzenini anlatıyor: ne kadar süre verildiği, molalar, koçluk ve hakemlerin kimin kararını verdiği. Ana metin ITF kurallarıdır; profesyonel turnuvaların farkları kutularda ve ATP, WTA ve Grand Slam farkları rehberinde.

Isınma kaç dakika?

Isınma en çok 5 dakikadır; turnuva başka bir süre belirleyebilir. Kura ısınmadan önce atılır.

ITF Kural 29 (e); Kural 9.

Sayılar arasında kaç saniye var?

ITF'nin ilkesi, maçın ilk servisten sona kadar kesintisiz oynanmasıdır. Süreler:

Süre, bir sayı bittiği anda başlar ve bir sonraki sayının ilk servisi vurulduğunda biter. Alıcı da servis atanın makul temposuna uymak zorundadır.

ITF Kural 29 (a); Kural 21.

Maçı izlerken: ATP ve WTA'da sürenin aşılmasına "süre ihlali" denir. İlkinde uyarı verilir; sonrakilerde servis atan bir servis hatası, alıcı bir sayı cezası alır. ATP'de 25 saniye dolmadan önce ayrıca uyarı yapılmaz. Kaynak: ATP Kural Kitabı 2026, Bölüm VII.N ve VIII; WTA Kural Kitabı 2026, Bölüm VII.G. (Ekim 2026)

Sağlık ve tuvalet molası

• Toparlanmak için ek süre yoktur. Yorulan oyuncuya dinlenmesi için süre verilmez.
• Tedavi edilebilir bir sağlık sorunu için 3 dakikalık bir sağlık molası verilebilir.
• Tuvalet ve kıyafet değiştirme molası, turnuva önceden duyurduysa sınırlı sayıda verilir.
• Kıyafet, ayakkabı ya da gerekli bir ekipman oyuncunun elinde olmayan bir nedenle bozulursa makul ek süre verilebilir. Raket bunun dışındadır.
• 10 dakikalık dinlenme arası, turnuva önceden duyurduysa üç setlik maçta ikinci setten, beş setlik maçta üçüncü setten sonra verilebilir.

ITF Kural 29 (b)–(d).

Maçı izlerken: ATP'de üç setlik maçta bir, beş setlik maçta iki tuvalet ya da kıyafet molası hakkı vardır: tuvalet için en çok 3, kıyafetle birlikte 5 dakika. WTA'da teklerde maç başına bir mola hakkı vardır; tuvalet molası set arasında ya da oyuncunun kendi servis oyunundan önce, en çok 3 dakika. Kaynak: ATP Kural Kitabı 2026, Bölüm VII.Q; WTA Kural Kitabı 2026, Bölüm VII.D. (Ekim 2026)

Koçluk ne zaman serbest?

ITF'ye göre koçluk, oyuncuya her türlü yolla verilen tavsiye ya da talimattır. Kortun dışından koçluğa turnuvayı düzenleyen kuruluş izin verebilir. Kortta oturan takım kaptanının koçluğu yalnızca takım yarışmalarında serbesttir. İzin verildiğinde:

• Koçluk sayılar arasında, taraf değiştirirken ve set aralarında yapılabilir; sayı sırasında asla.
• Sözlü koçluk yalnızca koç ve oyuncu kortun aynı tarafındayken, el işaretleri ise her zaman yapılabilir.
• Kısa ve göze batmayan bir şekilde yapılmalıdır.

Turnuva izin veriyorsa oyuncu, koçluğun serbest olduğu anlarda ITF onaylı oyuncu analiz cihazlarının verilerine de bakabilir.

ITF Kural 30; Ek IV; Kural 31.

Maçı izlerken: ATP, WTA ve Grand Slam turnuvalarında koç, ayrılan koç bölümünden koçluk yapabilir: oyuncu aynı taraftayken birkaç kelimelik sözlü koçluk, her an el işareti serbesttir; konuşma yapılamaz. Kaynak: ATP Kural Kitabı 2026, Bölüm VIII; WTA Kural Kitabı 2026, Bölüm XVIII.D; Grand Slam Kural Kitabı 2026. (Ekim 2026)

Hakem kimin kararını verir?

• Baş hakem (referee) kural yorumunda son sözü söyler.
• Kule hakemi (chair umpire), maç sırasında olgu sorularında, yani bir olayda ne olduğu konusunda son kararı verir. Oyuncu, kule hakeminin kural yorumuna itiraz edip baş hakemi korta çağırabilir; bir topun içeride ya da dışarıda olması ise olgudur, baş hakeme götürülemez.
• Çizgi hakemleri kendi çizgilerinin, ayak hatası dahil, kararlarını verir. Kule hakemi bir çizgi hakeminin kararını yalnızca açık bir hata yapıldığından eminse ve hemen o anda değiştirebilir; oyuncu itiraz etti diye asla değiştirmez.
• Kimse karar veremiyorsa sayı yeniden oynanır.
• Hakem "dışarı" deyip sonra kararını "içeride" diye düzeltirse, kule hakemi ilk kararın oyunculardan birini engelleyip engellemediğine bakar: engellediyse sayı yeniden oynanır, engellemediyse topa vuran sayıyı alır.

ITF Ek VII, Örnek 1–7.

Toprak kortta top izi kontrolü

Top izine yalnızca toprak kortta bakılır. Oyuncu, sayıyı bitiren vuruşta ya da oyunu durdurarak iz kontrolü isteyebilir; kule hakemi sandalyeden iner ve izi kendisi kontrol eder. İz bulunamaz ya da okunamazsa ilk karar geçerli kalır. Kule hakeminin iz kararı kesindir. Hakem karar vermeden izi silen oyuncu kararı kabul etmiş sayılır; iz kontrolü için fileyi geçip rakibin tarafına gitmek sportmenliğe aykırı davranıştır.

ITF Ek VII, top izi kontrolü.

Elektronik itiraz hakkı

Elektronik çizgi sisteminin kullanıldığı turnuvalarda oyuncu, sayıyı bitiren vuruşta ya da oyunu durdurarak bir çizgi kararına itiraz edebilir. Her oyuncunun ya da takımın sette 3 başarısız itiraz hakkı vardır, tie-break'te bir ek hak verilir; başarılı itirazların sınırı yoktur. Maç tie-break'i yeni bir set sayılır. Sistem karar veremezse ilk karar geçerli kalır.

ITF Ek VII, elektronik itiraz.

Maçı izlerken: ATP turnuvalarında çizgi hakemi yoktur; bütün çizgileri canlı elektronik sistem verir ve kural kitabının bu bölümünde oyuncu itirazına yer yoktur. WTA'da da bütün WTA 1000, 500 ve 250 turnuvalarında canlı elektronik sistem zorunludur. Kaynak: ATP Kural Kitabı 2026, Bölüm VII.B; WTA Kural Kitabı 2026, Bölüm XVIII.C. (Ekim 2026)

Karanlık ya da yağmur yüzünden maç durursa

Baş hakem karanlık, hava ya da kortun durumu yüzünden maçı durdurabilir. Karanlık yüzünden duracaksa bu, set sonunda ya da sette çift sayıda oyun oynanmışken yapılır. Maç yeniden başladığında skor ve oyuncuların korttaki yerleri olduğu gibi kalır.

ITF Ek VII.

Hakemsiz maçlar

ITF kurallarında hakemsiz maçlar için ayrı bir bölüm yoktur. Kulüp ve lig maçlarında çizgi kararını kimin vereceği, skoru kimin söyleyeceği gibi konularda turnuvanın ya da ligin duyurduğu kurala bak; bazı ülkelerin federasyonları oyuncuların kendi taraflarındaki topa karar verdiği davranış kuralları yayımlar. Servis atanın skoru önce gelmek üzere, skoru her sayıdan önce yüksek sesle söylemek tartışmaların çoğunu önler.